Bu sayfa : 930170 kez ziyaret edilmiştir.
10 Kasım 2011

Ekovitrin’den Malatya Tanıtımı




TBMM’nin açılışında meclise Malatya Kayısısı getirip tüm ilgileri üzerine çeken Malatya AK Parti Milletvekili Mustafa Şahin, Malatya’nın Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde birleşme noktası olduğunu kaydederek şehrin tarım, sanayi ve ekonomi alanında daha da gelişeceğini ifade etti.

 Malatya şehrinin temelleri, Hititler zamanında atılıyor ve Hitit devrindeki “Melidu” kasabası zaman içerisinde değişik isimler alarak Malatya oluyor. 1075’te Türkler tarafından fethedilen Malatya, bir süre Memluklar’ın eline geçiyor, 1392’de Yıldırım Beyazıt tarafından tekrar fethediliyor. Daha sonra Osmanlı egemenliğini tanıyan Dulkadiroğulları tarafından idare edilen Malatya, 1516’da doğrudan doğruya Osmanlı İmparatorluğu’na katılıyor. Bugünkü Malatya, eski Malatya’nın bulunduğu yerden 9 km uzakta. Şehir, 19. yüzyılının ilk yarısında Aspuzu denilen sayfiye bölgesine taşınıyor. Cumhuriyetle birlikte (20 Nisan 1924 Anayasası 89. Maddesi) il olan Malatya, yabancı işgaline uğramayan, nadir kentlerden biri konumunda. Malatya; Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Havzası’nda ve Adıyaman, Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş, Van çöküntü alanının güneybatı ucunda yer alıyor. Çevresini doğuda Elazığ ve Diyarbakır, güneyde Adıyaman, batıda Kahramanmaraş, kuzeyde Sivas ve Erzincan illeri çevirir. İl topraklarının yüzölçümü 11.776,5 km²’dir. Malatya, Doğu, Güneydoğu ve Orta Anadolu arasında yer alan bir ova konumunda yer alıyor. Malatya ile ilgili tüm gelişmeleri Malatya AK Parti milletvekili Mustafa Şahin ile konuştuk.

ŞEHİRDE YAŞAYANLARIN ORANI YÜZDE 63.

 Malatya, Türkiye’nin önemli şehirleri arasında yer alıyor. Malatya’nın demografik yapısını aktarır mısınız?

 Malatya ilinin nüfusu, 2009 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 736.884 kişi. Nüfusun 468.310 kişisi şehirlerde yaşarken, 268.574 kişisi belde ve köylerde yaşıyor. Şehirde yaşayanların oranı % 63,6 belde ve köylerde yaşayanların oranı % 36,4’dür. Yine aynı nüfus sayımı sonucuna göre, il merkezi nüfusu 388.590, ilin nüfus yoğunluğu ise km² başına 63 kişidir. Nüfus bakımından en büyük ilçeleri sırasıyla Merkez, Doğanşehir, Yeşilyurt, Darende, Akçadağ ve Battalgazi’dir. Yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi Hekimhan, nüfus bakımından en küçük ilçe Doğanyol ve yüzölçümü bakımından en küçük ilçe Kale’dir. Malatya’daki ilçe sayısı 14, belediye sayısı 53 ve köy sayısı 495’tir.

 HALK GEÇİMİNİ TARIMSAL FAALİYETLERLE SÜRDÜRÜYOR

 Malatya, Türkiye’nin önde gelen ve gelişmesini sürdüren şehirlerden biri. Kentin ekonomisi ve ekonomideki yapı hakkında bilgi verir misiniz?

 Malatya’da bulunan İnönü Üniversitesi, 1976-1977 eğitim-öğretim yılında eğitime başlamıştır. Malatya'da bitkisel üretim, ağırlıklı olarak kayısıya dayalıdır. Yıllık ortalama kuru kayısı üretimi 80 ile 100 bin ton civarındadır. Dünya kuru kayısı piyasasının % 90'ı Türkiye'ye aittir. Bunun da % 70'i Malatya'dan karşılanmaktadır. Kayısıdan her yıl Türkiye ekonomisine önemli miktarda döviz girdisi sağlanmaktadır. Malatya'nın ekonomisi, tarıma, tarımsal sanayiye ve hayvancılığa dayalı bir ekonomidir. Ama Malatya'da genel ekonominin diğer tüm sektörlerinden ekonomik faaliyetler de vardır. Turunçgiller dışında hemen hemen tüm meyvelerin yetiştiği ve bir meyve üretim bölgesi

olarak nitelenen Malatya'da, bitkisel üretimin en önemli kolu meyveciliktir. Malatya halkının birçoğu geçimini tarımsal faaliyetlerle sürdürür. Özellikle kayısı, buğday, şekerpancarı, arpa, nohut, mercimek, mısır ve çavdar Malatya'da yetiştirilen en önemli tarım ürünleridir. İlde tarım çeşitlilik kazanmıştır. Tarıma ayrılan alanlarda tahıl ekimi ağırlıktadır. Sanayi bitkilerine ayrılan yer, sebze ve meyve üretimine ayrılan alanlardan daha fazladır. İlde bağcılık ve meyvecilik de gelişmiştir. İlde bulunan toprakların yaklaşık % 55'i mera ve çayırlarla kaplı olduğundan, hayvan yetiştirilmesi için iyi bir ortam mevcuttur.

 HAYVANCILIK MODERN YÖNTEMLERLE YAPILIYOR

 Malatya’da hayvancılık ne aşamada, konu hakkında bilgi verir misiniz?

 Son yıllarda Malatya'da modern bir şekilde besicilik, süt inekçiliği ve tavukçuluk yapılmaktadır. Ayrıca daha önce ırmak balıkçılığı şeklinde yapılan küçük balıkçılık, Karakaya Baraj Gölü'nün oluşmasıyla kenar köylerde yaşayan halkın geçim kaynağı olabilecek şekilde büyümüştür. Malatya, oldukça zengin yer altı kaynakları olan bir ilimizdir. İl sınırları içindeki en önemli yer altı kaynağı, Hekimhan ilçesi sınırları içindeki Hasançelebi'de bulunan demir yataklarıdır. Hekimhan'dan başka Darende ve Pütürge ilçelerinde de zengin demir cevheri bulunmaktadır.

 DOĞU İLLERİNİN ULAŞIM MERKEZİ

 Ulaşım, enerji durumu ve haberleşme hakkında bilgi verir misiniz?

 Malatya, Doğu illerinin ulaşım merkezi olması ve Doğu Anadolu’dan Akdeniz ve Güneydoğu’ya giden yolların da geçiş merkezi olması nedeniyle karayolları bakımından gelişmiş bir ildir. İldeki karayolu ağı 1.087 km. olup bunun 506 km.si devlet yolu, 581 km.si ise il yoludur. Karayollarının 840 km.si asfalt, 103 km.si stabilize, ŋ km.si toprak ve 67 km.si geçit vermeyen yoldur. Devlet ve il yolları dışında 415 km.si asfalt, 2.275 km.si stabilize, 3.141 km.si tesviye ve 655 km.si de ham yol olmak üzere toplam 6.518 km. köy yolu bulunmaktadır. İldeki demiryolu ağı, doğu, batı, kuzey ve güneyi birbirine bağlayan bir köprü vazifesi görmektedir. Malatya dahilindeki demiryolu ağı toplamı 237 km. olup, ülke genelindeki demiryolları ağının %3’ünü teşkil etmektedir. Bu yollar üzerinde 5 durak ve 15 istasyon bulunmaktadır. İlde sivil hava alanı bulunmamaktadır. Sivil hava taşımacılığı il merkezine 35 km. uzaklıkta bulunan Erhaç askeri hava alanı ile gerçekleştirilmektedir. İlden her gün biri Ankara aktarmalı olmak üzere İstanbul’a 2 uçak seferleri gerçekleştirilmektedir. İlde merkez ilçe dahil 14 ilçe, 35 kasaba ve 501 köyde telefon bağlantısı mevcuttur. 99 köy ve bir mezrada otomatik santral mevcut olup, 257 köy ve 259 mezraya da bu santrallerden abonelik verilmiştir. Türk Telekom’un 126.094’ü otomatik, 183’ü de manuel olmak üzere toplam 126.277 abonesi bulunmaktadır. İlde ortalama her 5.6 kişiye bir telefon düşmektedir. 1996 yılı sonu itibariyle, kırsal alandaki otomatikleşme oranı %46.2 olup, Türkiye ortalamasının (%70) çok altındadır. İlde 63 teleks, 419 faks, 527 araç telefonu, 3.819 cep telefonu, 325 çağrı cihazı ve 665 ankesörlü telefon bulunmaktadır. Ayrıca ilde 14 mahalli radyo, 7 adet ulusal yayın yapan radyo temsilciliği, 5 mahalli televizyon, 2 adet aylık, bir adet 15 günlük, 5 adet haftalık ve 5 adet ise günlük gazete bulunmaktadır.

 DOĞU ANADOLU’NUN EN KALABALIK İLLERİNDEN BİRİ

 Nüfus ve istihdam hakkında bilgi verir misiniz?

 Ekonomik ve sosyal yönden çok geniş bir etki alanı bulunan Malatya, Doğu Anadolu Bölgesi’nin en kalabalık illerinden birisidir. Karakaya Baraj Gölü’nün oluşması, İnönü Üniversitesi’nin kurulması, 2. Ordu’nun gelmesi ve GAP’ın etkileriyle nüfus artış yüzdesi 1980’li yıllarda artış göstermiştir. 1985 Genel Nüfus Sayım sonuçlarına göre 665.800 kişi olan il nüfusu, 1990 yılı sayımına göre 702.055 kişi olmuştur. İl genelinde nüfus yoğunluğu 1985’de 54 kişi/km2 iken, 1990 yılında 57 kişi/km2’ye yükselmiştir. Nüfus sayım yıllarına göre ülke ve il nüfusundaki gelişmeler ve yıllık nüfus artış hızları Tablo 4’de verilmiştir.

 TABLO 4: SAYIM YILLARINA GÖRE ÜLKE VE İL NÜFUSU İLE YILLIK NÜFUS ARTIŞ HIZLARI

YILLAR ÜLKE NÜFUSU ARTIŞ HIZI(%0) İL NÜFUSU ARTIŞ HIZI (%0)

1927 13.648.000 - 305.785 -

1935 16.158.018 21,10 410.162 36,71

1940 17.820.950 19,59 418.473 4.01

1945 18.790.174 10,59 428.660 4,81

1950 20.947.188 21,73 483.568 24,11

1955 24.064.763 27,75 342.835 -68,79

1960 27.754.820 28,53 394.172 27,91

1965 31.391.421 24,63 452.624 27,65

1970 35.605.176 25,19 510.979 24,25

1975 40.347.719 25,01 574.558 23,45

1980 44.736.957 20,65 606.996 10,98

1985 50.664.458 24,88 665.809 18,50

1990 56.473.035 21,71 702.055 10,60

1997 62.865.574 15,08 815.105 21,00

2008 71.517.100 13,10 733.789 16,11

2009 72.561.312 14,50 736.884 4,2

 

  Çevre illerden Malatya’nın aldığı göç durumu hakkında bilgi verir misiniz?

 

İlimizin civar illerden gerek terör ve gerekse işsizlikten dolayı göç aldığı bilinmekteydi. TUİK’ten aldığımız rakamlarda 1990 yılı nüfus sayımına göre yıl ortası nüfus tahmininde 753.700 olması beklenirken, 1997 yılı Genel Nüfus Tespitinde 815.105 olarak gerçekleşmiştir. Aradaki farkın 61.405 kişinin civar illerden alınan nüfus göçü olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca Kayısı hasat sezonunda 2 ay boyunca civar illerden geçici işçi olarak gelen 30 bin civarındaki nüfus hareketi bu rakamlara dahil değildir. İlimizde Turizm Bakanlığından işletme belgeli 9 adet otel mevcut olup toplam oda sayısı 599 ve yatak sayısı ise 1245‘tir. Bölgede 160 firmaya yer tahsisi yapılmış, bu firmalardan 131’i üretime geçmiş 10 firma inşaat halindedir. Bölgemizde, alt yapı kapsamında yol, su, kanalizasyon, arıtma tesisi, elektrik şebekesi, haberleşme, doğal gaz ve sosyal tesisler, bitiştirilmiş olup sanayicinin hizmetine sunulmuştur. Faal tesislerimizde 11.000 kişi çalışmakta olup faal fabrikaların tam kapasite çalışması ve inşaat ve proje safhasındaki firmaların üretime geçmesi halinde tahminen 13 bin kişi istihdam edilecek. Üretime geçen Firmalardaki İstihdam sayısı 3 bin 450 kişidir. Firmaların tamamı üretime geçtiğinde toplam istihdam sayısı 12 bin kişi olacak.

Malatya’da özel sektör kuruluşlarınca yapılan yatırımların durumu hakkında bilgi verir misiniz?

 

İlimizde özel sektör yatırımlarının toplandığı 3 adet Organize Sanayi Bölgeleri’nden I. Organize Sanayi Bölgesi’nde 136 fabrikadan 133’ü faaliyete geçmiş, 10 fabrika ise inşaat ve proje safhasındadır. Kurulmakta olan II. Organize Sanayi Bölgesi’nde tahsisi yapılan 138 parselden 68 fabrika faaliyettedir. 3.Organize Sanayi bölgesi olan Darende Organize sanayi Bölgesi’nin ise yer tespit ve planlama çalışmaları devam etmektedir. Akçadağ Mermer İhtisas Organize Sanayi Bölgesi için yer seçimi incelemeleri bakanlıkça yapıldı.

 

KAYISI, MALATYA’YA CAN SUYU OLMAYA DEVAM EDİYOR

İlimiz ekolojik ve toprak özellikleri nedeni ile kayısı yetiştiriciliğine son derece müsait. Kayısı üretiminde özellikle Darende, Hekimhan, Akçadağ ve Merkez ilçe ön planda geliyor. Kayısı bakımı zor ve masrafı çok bir meyve. Bu ilde yetiştirilen kayısılar tat ve aroma açısından diğer bölgelerde yetiştirilen kayısılara göre üstün kalite özelliği gösteriyor. Özellikle son yıllarda ürünün değer kazanması nedeni ile Malatya’lı yetiştirici kayısıya daha fazla önem vermiştir. Malatya’da çeşit olarak yetiştirilen kayısıların % 90’a yakın kısmı Hacıhaliloğlu, diğer % 10’unu da Çöloğlu, Çataloğlu, Hasanbey, Soğancı ve Kabaaşı‘dan oluşuyor. Çat Barajı tüm üniteleri ile devreye alındıktan sonra yeni yeni büyüme aşamasında olan kayısı bahçelerinden de alınacak ürün ile birlikte bu alanda birtakım sıkıntılar yaşanabilir. Bu nedenle gerek iç tüketimin ve gerekse dış tüketiminin arttırılması için yaş ve kuru kayısı tanıtımının sağlanması mutlaka gerekiyor. Aksi takdirde arz – talep dengesi olumsuz etkilenecek bu durum üreticiye yansıyacak. Gerek tanıtımı ve gerek kayısıdan değişik üretim çeşitliliğinin sağlanması ile tüketim arttırılarak bu sorun önlenecek. Malatya’da 50 bin ailenin geçim kaynağıdır, yaklaşık olarak 250 bin nüfus demek olup bu da tüm nüfusun takriben % 33’ü anlamına geliyor.

 

YILLARA GÖRE İHRACAT MİKTARI

 

YILLAR İHRAÇ EDİLEN MİKTAR (KG) İHRACAT GETİRİSİ ($ - USD) 1 KG KURU KAYISI İHRAÇ TUTARI ($/KG)

1990 32.409.237 71.929.072 2,219

1991 30.056.071 69.231.326 2,303

1992 34.476.532 84.601.119 2,454

1993 33.063.329 83.405.505 2,522

1994 46.175.709 89.381.293 1,935

1995 52.778.881 100.074.244 1,896

1996 43.370.000 106.784.816 2,462

1997 45.544.838 122.235.690 2,684

1998 50.655.724 119.821.425 2,365

1999 50.431.000 118.839.000 2,356

2000 72.991.000 111.492.582 1,534

2001 99.047.420 89.134.733 899

2002 70.151.000 122.462.402 1.746

2003 72.810.000 152.563.907 2.095

2004 80.214.000 199.427.435 2.488

2005 95.484.312 181.010.940 1.896

2006 110.792.000 194.428.529 1.755

2007 102.281.000 236.613.673 2.313,4

2008 95.768.000 313.059.231 3.268,9

2009 97.875.000 276.210.428 2,8220

 

Kayısının rekoltesi ile ihracat miktarı arasında fiyat bakımından homojen bir

dağılım görülmüyor. Başlıca sebepleri ihracat stratejisinin olmayışı ve ihracatçılar arasında

bir birliğin sağlanamamasından kaynaklanıyor. Yeni pazar alanlarının bulunmaması, iç

tüketimin bir şekilde sağlanamaması ve mevcut rekoltenin piyasa şartlarına göre

dengelenmemesi arz talep dengesini menfi yönde etkiliyor. Bu sebepledir ki ürünün ihracat

rakamları baz alınarak kg fiyatlarında bir istikrar sağlanamamıştır. Yukarıdaki tablodan

anlaşılacağı üzere son 10 yıl içerisinde kg başına en düşük fiyat 899. $ ile 2001 yılı olurken

en yüksek fiyat ise 3.268,9.-$ ille 2008 yılında alınmıştır. Ayrıca kayısı miktarının en çok

ihracat edildiği yıl 110.792.000 kg ile 2006 olup ancak en düşük ton başına girdisi de

89.134.733.-$. ile 2001 yılında 899 $/ton ile sağlanmıştır. 2008 döneminde kayısıda tüm

zamanların en yüksek döviz girdisi sağlanmıştır. Bir önceki döneme göre önemli oranda

artmıştır.

 

TÜRKİYE BU TADI ÇOK SEVDİ

 

Malatya Ak Parti Milletvekili Mustafa Şahin TBMM’nin açıldığı ilk gün adeta Meclis'te Malatya rüzgarı estirdi. Dünyaca ünlü olan Malatya kayısısının tanıtımını bu sefer çok farklı ve dikkatleri üzerine çekecek şekilde yapan Şahin, Türkiye' de iç tüketimin artması için yaptığı bu çalışmayla tüm Malatyalılardan tam not aldı. Türkiye haritasının büyük bir bölümünü gün kurusu kayısısı ile kalan kısmının ise sarı kayısı ile kapatılırken Dünya Kayısı Başkenti olan Malatya'nın üstü açık bırakıldı. Haritanın üzerine Türkiye'de iç tüketimi arttırmak için " Türkiye bu tadı çok sevdi" diye bir ifade yer aldı. Malatya'nın yerel kıyafetleriyle iki minik kız çocuğunun sunumuyla TBMM’de önce basın mensuplarının büroları teker teker ziyaret edilerek kayısı ikram edildi. Basın mensupları yapılan bu farklı ziyarete yoğun ilgi gösterdiler. Saat 12'de meclis bahçesinde kayısı ile bezenmiş Türkiye haritası önünde tüm ulusal kanalların sorularını cevaplayan Malatya AK Parti Milletvekili Mustafa Şahin gün içerisinde birçok kanalın canlı yayın konuğu oldu. Kayısı hakkında detaylı bilgiler veren Şahin, kayısının özellikle dünyada gördüğü ilginin benzerini Türkiye' dede görmesini sağlamak için kayısının tanıtımını ve faydalarını ön plana çıkaran böyle bir çalışma yaptıklarından bahsetti. Şahin, 24.dönem içerisinde de kayısı ile ilgili çalışmalara daha çok zaman ayıracağını belirtti. Bu dönemin kayısı tadında geçmesini dileyen Şahin, özellikle yeni yapılacak Anayasa çalışmalarının milletvekillerini yoracağı için meclisin ilk gününde kayısı dağıtmayı uygun gördüklerini ifade etti.


Bu haber : 3169 kez izlenmiştir

Yorumlar



Henüz hiç yorum yapılmamıştır.
 

gerekli

gerekli - yayımlanmayacak

yayımlanmayacak




Bu sayfa : 791046 kez ziyaret edilmiştir.

Bu sayfa : 846497 kez ziyaret edilmiştir.